Những ai đang tập tểnh bước vào thế giới này, đôi khi như lạc vào khu rừng rối rắm của mớ lý thuyết khô cằn chán ngấy, hoặc ngụp lặn trong mớ quan điểm được gọi là thợ ảnh lành nghề chia sẻ 7 đường 9 nẻo rối như mớ boòng boong. Thôi thì chúng ta cứ bắt đầu tập chụp từ cách lấy nét, chụp thật nhiều và chia sẻ.
Ví dụ tấm sau, mình chụp bông hoa và chỉ muốn nét bông hoa đó thôi, các chỗ khác không muốn nét. Mở khẩu độ lớn f/2.8 chẳng hạn.

- Khẩu độ càng lớn: độ sâu trường ảnh (DOF) càng mỏng, nông. Nghĩa là phía trước và phía sau của đối tượng nét mờ nhoè, tạo hiệu ứng Bokeh (tiếng Nhật nghĩa là mờ), làm cho đối tượng nét được nổi bật hơn trong vùng lấy nét.
- Khẩu độ càng nhỏ: độ sâu trường ảnh (DOF) càng dày, sâu. Nghĩa là các vật thể trước và sau đối tượng mà bạn lấy nét cũng được nét (ít hoặc nhiều tuỳ khẩu độ), vì vậy khép khẩu nhỏ để nét sâu, dày phù hợp với chụp phong cảnh, toàn cảnh được rõ nét.
- Khẩu độ càng nhỏ: độ sâu trường ảnh (DOF) càng dày, sâu. Nghĩa là các vật thể trước và sau đối tượng mà bạn lấy nét cũng được nét (ít hoặc nhiều tuỳ khẩu độ), vì vậy khép khẩu nhỏ để nét sâu, dày phù hợp với chụp phong cảnh, toàn cảnh được rõ nét.
- Đọc thêm: Chọn khẩu độ thế nào để làm chủ vùng ảnh rõ (DOF – độ sâu trường ảnh)
- Khi nào thì chọn khẩu độ lớn / nhỏ?
Tuỳ theo đối tượng khác nhau và ý muốn tạo ra sự khác biệt cho bức ảnh khác nhau thì đổi khẩu độ từ nhỏ sáng lớn. Chẳng hạn bạn chụp chân dung thì sử dụng khẩu lớn (chỉ số F nhỏ) để làm mờ hậu cảnh, làm nổi bật chân dung, nhấn mạnh đối tượng được chụp hơn. Ngược lại khi chụp phong cảnh, sử dụng khẩu nhỏ (chỉ số f lớn) để toàn cảnh được rõ nét.

3. Nguyên nhân ảnh không nét (mờ nhoè)
Có rất nhiều nguyên nhân để giải thích tại sao ảnh của bạn không sắc nét. Nhưng thường chỉ cần chú ý 3 nguyên nhân chính:
- Máy ảnh bị rung lắc: Nếu tay cầm máy rung lắc hay bạn vừa di chuyển vừa chụp thì bức ảnh dễ có nguy cơ bị mờ nhoè. Nếu đứng im chụp trong ánh sáng ban ngày, mà ảnh mờ thì rất có thể do bạn bấm nút chụp quá mạnh làm máy ảnh rung. Chụp quán nước ban ngày, tốc độ màn trập 1/125giây, nhưng bấm nút chụp mạnh tay, máy bị nhún xuống, ảnh mờ nhoè không nét.

- Đối tượng di chuyển thì dù máy giữ cố định thì ảnh cũng có thể bị mờ nhoè. Lý do của các trường hợp này là do “tốc độ màn trập” (shutter speed) của máy không được thiết lập đủ nhanh để “bắt dính” (đóng băng) chuyển động. Tay em bé chuyển động, tốc độ màn trập chậm 1/34giây bị mờ nhoè không bắt dính nét tay em bé.

- Không nét do lấy nét sai: Thay vì lấy nét trúng vào điểm / vật mà mình muốn lấy nét thì lại lấy nét vào chỗ khác. Nhiều người giơ máy lên là bấm nút chụp dù không có lý do vội vàng, kể cả máy ảnh lẫn điện thoại, không quan tâm đến phương thức lấy nét, cái cần nét thì không, cái không cần thì nét là chuyện bình thường. Như tấm dưới, mình chụp vội, thay vì lấy nét vào cô gái, mắt cô gái thì lấy trật vào cánh cửa, lại thêm khẩu lớn nên cô gái mờ. Về khoản lấy nét trúng chủ thể là không trúng.

Giải pháp:
- Dù đứng yên hay di chuyển, bạn cố gắng cầm máy đúng tư thế, tay và cơ thể cố định nhất có thể để chụp bức ảnh rõ ràng và sắc nét nhất. Khuỷu tay dựa vào thân người cũng là cách để giữ máy ảnh ít rung lắc.
- Nếu chụp đối tượng đang di chuyển, hoặc chính mình đang di chuyển, phải chọn “tốc độ màn trập” đủ nhanh để bắt dính nét đối tượng cần chụp.
- Bật chế độ chống rung nếu máy ảnh hoặc ống kính có tích hợp chế độ này.
4. Kiểm soát chuyển động
- Tốc độ màn trập thường liên quan đến các chủ đề chuyển động. Chẳng hạn muốn chụp một vật thể chuyển động nhanh, bạn phải chọn tốc độ màn trập 1/500giây – 1/1000giây. Nhưng với thác nước đang chảy, bạn gắn máy cố định lên chân máy (tripod), lại có thể chụp tốc độ chậm như 1/30giây – 4 giây để làm mờ nhoè dòng nước. Như vậy, tuỳ theo ý định mà bạn sẽ chọn tốc độ màn trập phù hợp chụp chủ thể chuyển động.

- Với điện thoại: Chủ đề chuyển động chỉ có thể chụp ban ngày, đủ ánh sáng, rất khó chụp trong bối cảnh thiếu sáng, ban đêm. Nếu điện thoại có chế độ chỉnh Manual thì có thể chọn tốc độ màn trập chậm để chụp hiệu ứng tạo vệt các vật sáng chuyển động.
- Với máy ảnh: Cho phép chỉnh tốc độ màn trập từ mức thấp nhất như Bulb (B) đến 1/8000giây. Bạn tập bằng cách chuyển sang chế độ chụp S hoặc Tv (tuỳ ký hiệu mỗi hãng máy ảnh) để ưu tiên tuỳ chọn tốc độ màn trập.
- Chụp với tốc độ màn trập nhanh:
- Là bạn chụp đối tượng di chuyển nhanh và bạn muốn bắt dính (đóng băng) đối tượng rõ nét bằng cách chọn tốc độ màn trập nhanh. Chọn tốc độ để bắt dính (đóng băng) chuyển động của người ngư phủ chẳng hạn.

- Chụp với tốc độ màn trập chậm:
- Là bạn chụp đối tượng di chuyển nhanh và bạn muốn tạo cảm giác trực quan về sự chuyển động bằng cách làm mờ chuyển động đó (như thác nước, vệt xe chạy…) khi bạn chọn tốc độ màn trập chậm. Với tốc độ màn trập chậm, bạn phải cố định máy ảnh bằng cách đặt máy lên chân máy (tripod) hoặc bề mặt phẳng cố định.
Chẳng hạn chụp tốc độ chậm 4 giây, sự chuyển động của sóng nước mềm mại phẳng lặng như sương khói.

Dòng thác nước mềm mại như dải lụa trắng…

- Tập chụp chuyển động: Khi nào thì chọn tốc độ màn trập chậm / nhanh?
Chụp thật nhiều các đối tượng chuyển động với những gợi ý tham khảo. Khi bạn thay đổi tốc độ màn trập, hình thức sắc thái đối tượng cũng thay đổi theo. Bạn có thể chọn tốc độ màn trập nhanh để ghi lại hoạt động hoặc bạn chọn tốc độ màn trập chậm để diễn tả sắc thái chuyển động, sự mềm mại hay vệt chuyển động của đối tượng. Tuỳ theo ý đồ của bạn, bạn sẽ biết chọn tốc độ thế nào. Tập chụp nhiều, bạn sẽ kiểm soát được tốc độ màn trập khi chụp đối tượng chuyển động như một phản xạ tự nhiên mà không còn bỡ ngỡ.

- Mở rộng thêm: Trong trường hợp không gắn chân máy, tốc độ an toàn tối thiểu:
- Khi chụp ở tốc độ chậm, sự rung lắc của tay cầm tác động lên thân máy làm mờ nhoè hình ảnh, nên công nghệ chống rung IS, VR…khi tích hợp vào các ống kính hay thân máy giúp giảm mờ nhoè ảnh. Người ta có thể chụp ảnh rõ nét ở một khoảng tốc độ chậm nào đó, nhưng không phải ống kính nào cũng có tính năng chống rung.
- Để hạn chế sự rung lắc tay cầm máy ảnh khi chụp ở tốc độ quá chậm, chúng ta có cái bảng gợi ý sau.
Ánh nắng chiếu trực tiếp vào ống kính:
- Xem một bức ảnh chụp ban ngày nắng đẹp, nhưng cảm giác ảnh bị mờ như có lớp sương mù phủ lên ảnh. Rất có thể là do bạn chụp ngược sáng (ống kính hướng về phía nguồn sáng: mặt trời hoặc đèn), ánh sáng chiếu trực tiếp vào ống kính máy ảnh, khiến ảnh của bạn như mù sương. Hiện tượng này do các tia sáng khi đi qua ống kính, tạo sự phản chiếu nhiều hướng bên trong ống kính và máy ảnh, làm nhiễu loạn hình ảnh.

- Giải pháp:
- Chọn hướng sáng khác để chụp, hoặc sử dụng loa che nắng gắn trên ống kính (hood). Với điện thoại, có thể chế một vòng che tia sáng xiên chiếu vào ống kính, hoặc lấy tay che.
- Sử dụng Hood: Thường thì sử dụng hood (loa che) ở đầu ống kính mà khi mua đi kèm là đủ. Nếu nhu cầu phức tạp hơn thì có những loại hood chuyên dùng có thể điều chỉnh được. Nhất thời thì có thể dùng tay, tờ giấy, hay vật thể gì đó che phía hướng sáng ngăn không cho đi vào ống kính lúc chụp.
- Có tiền thì cứ sắm ống kính cao cấp, tráng phủ các lớp chống chói chống flare…
- Ống kính một tiêu cự thì thường ít hiện tượng flare hơn ống kính đa tiêu cự (zoom).
- Chọn góc chụp, góc nhìn, bố cục… sao cho nguồn sáng mạnh không chiếu vào ống kính trực tiếp.
Tác giả: Tuanlionsg / tinhte.vn
TAKE CAMERA là Cửa hàng chuyên trao đổi, mua bán máy ảnh, sửa chữa máy ảnh, ký gửi máy ảnh chuyên nghiệp Canon, Nikon, Sony, FuJifilm, Sigmar, Tamron, Benro,.... Là địa chỉ cung cấp các loại phụ kiện ngành ảnh, Balo máy ảnh. Đặc biệt có BÁN MÁY ẢNH TRẢ GÓP!
Flash pixel, Canon, Nikon, Body, Lens, Sony, Benro, Pisen, balo, túi máy ảnh, máy quay, máy ảnh, cửa hàng máy ảnh Buôn Ma Thuộ, máy ảnh Buôn Ma Thuộ, máy ảnh đăk lăk, cửa hàng máy ảnh đăk lăk, máy quay, sony, canon, nikon, lens, ống kính, balo máy ảnh, balo máy ảnh đăk lăk, balo máy ảnh Buôn Ma Thuột.
Sửa máy ảnh, sửa ống kính, lau lens, vệ sinh ống kính, vệ sinh máy ảnh, sửa máy ảnh Buôn Ma Thuột, sửa ống kính Buôn Ma Thuột, lau lens Buôn Ma Thuột, vệ sinh ống kính Buôn Ma Thuột, vệ sinh máy ảnh Buôn Ma Thuột, sửa máy ảnh Đăk Lăk, sửa ống kính Đăk Lăk, lau lens Đăk Lăk, vệ sinh ống kính Đăk Lăk, vệ sinh máy ảnh Đăk Lăk.